Żubry

O historii Spały i jej związkach z prezydentem okresu międzywojennego - Ignacym Mościckim oraz carami rosyjskimi świadczy usytuowany w centralnej części Spały, naturalnej wielkości spiżowy posąg żubra:

Spała. Posąg żubra. (fot. Tomasz Przygodzki)

Jest on wpisany w tradycję tego regionu i stanowi nie lada atrakcję turystyczną. Każdy kto odwiedził Spałę, koniecznie musi wzbogacić swój album o fotografię z naszym czworonożnym przyjacielem - Ignacym - gdyż takie imię parę lat temu otrzymał.

Posąg żubra został odlany przez firmę Ogariowa z Petersburga w 1860 r. na życzenie cara Aleksandra II. Początkowo stanął w Zwierzyńcu koło Białowieży w celu upamiętnienia carskiego polowania. Podczas I wojny światowej wojska rosyjskie zabrały pomnik do Moskwy, skąd po wojnie polsko-bolszewickiej na wniosek rządu polskiego wrócił na ziemie polskie i stanął na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie. W końcu, w 1935 r., ustawiono go w Spale (na życzenie prezydenta Mościckiego, który chciał w ten sposób upiększyć swoją letnią rezydencję). II wojnę światową żubr przetrwał nienaruszony, chociaż jak głosi miejscowe podanie Niemcy próbowali go wywieźć do Berlina, jednak jego gabaryty były zbyt dużym problemem. Od czasu gdy spiżowy posąg trafił do Spały stał się symbolem i nieformalnym herbem tej miejscowości.

Posąg znajduje się wśród drzew, najlepiej dojść do niego ścieżką biegnącą obok hotelu „Mościcki”. Obok pomnika znajdują się boiska do koszykówki oraz korty tenisowe, a także pozostałości (fundamenty) dawnego pałacu carów rosyjskich.

(Źródło: http://www.map4u.pl)

W ramach ciekawostki:

W niedużej odległości (w Księżu koło Smardzewic - ok. 15 km od Spały) znajduje się jedyny w tym rejonie Ośrodek Hodowli Żubrów im. Ignacego Mościckiego. Jest to jedna z najstaszych placówek w Polsce, powstała w latach 1934-1936 jako "Zwierzyniec Bizonów" - na prośbę prezydenta Mościckiego. Z początku hodowano tam bizony, a w 1936 roku dotarł do ośrodka pierwszy żubr z linii białowiesko-kaukaskiej, przywieziony z Białowieży.
Powierzchnia ośrodka, leżącego w strefie ochronnej Spalskiego Parku Krajobrazowego, liczy 72,40 ha i zamieszkuje ją stado żubrów w liczbie ok. 20 sztuk.

Niestety Ośrodek pozostaje w chwili obecnej nieczynny dla zwiedzających.

(Źródło: http://www.spala24.pl)